Ikasleen txokoa

2008ko otsailaren 8an SAGARDOTEGIA izango dugu ALBERRO sagardotegian.

**Alberro Sagardotegia**.

Alberro sagardotegia 1924. urtetik sagardogintzan ari den Hernaniko hirigunean kokatuta dagoen bakarrenetarikoa da. Gaur egun oraindik sagardoa, 100.000 litro, era tradizionalean egiten jarraitzen dute. 60 lagunentzako lekua badu.
Helbidea: Santa Barbara auzoa, 61. Hernani

2008/01/04

Inauteriak aurten goiz-goiz ospatuko dira, udaberriko lehen ilargi betea martxoaren 21ean izango delako, ostiralarekin.

Eguberriak ez dira oraindik amaitu, eta inauteri hotsak entzuten hasi dira jada aurten. 2008. urtea goiztiarra izango da ilargiaren egutegiaren arabera finkatzen diren ospakizunetan (Eliza katolikoaren egutegi liturgikoaren araberakoak). Ostegun mehea urtarrilaren 31n izango da eta Aste Santua martxoaren 20an hasiko da. Goiztiarra izateaz gain, ordea, nahasia ere izango da egutegia. Izan ere, kalderero jaiak Kandelaria egunaren ondorengo larunbatean ospatzen direnez (Kandelaria aurten larunbatez da, otsailaren 2an), aurten inauteriak amaitu ondoren ospatu beharko lirateke, otsailaren 9an. Santa Ageda eguna ere inauterietan bete-betean izango da, inaute astearte edo asteartitan.

Zergatik dator, ordea, aurten hain goiz inauteria? Euskal folklorean sortuko duen nahasmenaren harira, Dantzan.com webguneak zergatia bilatu du. Aurtengo ilargi egutegiak berezitasun bat du, eta horrek eragin du guztia. Inauteriak eta Aste Santua udaberriko lehen ilargi betearen arabera ezartzen dira, eta aurten ilargi betea martxoaren 21ean hasiko denez, udaberriko lehen egunean, laster helduko dira ilargiaren egutegian oinarritzen diren ospakizunak ere.

Ia inoiz baino goizago izango dira aurten inauteriak eta gainontzeko jai horiek. Martxoaren 21a ostirala dela kontuan hartuta, soilik larunbata baldin bada eta ilargi betea egun horretan suertatzen bada ospatuko dira egun horiek lehenago; egun bat lehenago. Mikel Aranburu Urtasunek Dantzariak aldizkarirako egin zuen kontaketa berreskuratu du Dantzan.com webguneak, eta Oier Araolaza arduradunak zehaztu duenez, gutxienez 2050. urtera arte ez dira inauteriak aurten bezain goiz ospatuko. Ostegun mehea 2009an otsailaren 19an izango da, eta 2010ean, otsailaren 11n.

ALDAKETAK EGUTEGIAN. Aurten sortuko den egutegi nahasia aintzat hartuta, hainbat lekutan ospakizunak egunez aldatzea erabaki dute. Donostian, esate baterako, kaldereroen jaia bi astez aurreratuko dute, urtarrilaren 26rako, inauteriak hasi baino lehen ospatzeko. Irunen gauza bera egingo dute.

Altsasun ere antzeko arazoa izan dute. Sakanako herri horretan ohitura handia dago inauteriak eta Santa Ageda eguna ospatzeko. Inauteriko momotxorroak inaute asteartean ateratzen dira kalera, euren larru eta adarrekin. Aurten, ordea, inaute astearteak Santa Ageda eguneko kintoen puska eskearekin bat egiten duenez, momotxorroak eta gainerako mozorroak astebete geroago aterako dira kalera, otsailaren 12an, Garizuman. Horrelakorik ez omen dute orain artean ezagutu Altsasun. Orain dela hamar edo hamabi urte Santa Ageda inauterien ondorengo larunbatean izan zela gogoratu du Patxi Morzillo inauteri batzordeko kideak, baina inaute asteartean, ez.

Inauteriak ospatzen lehenak beskoiztarrak izango dira. Beskoitzeko inauteriko kaskarotak, kotilun gorri, ponpiera, hartza eta gainerakoak bihar aterako dira kalera, eta horiek izango dira inauteriaren lehen iragarleak. Pertsonaia horiek guztiak puska biltzean ariko dira, baserriz baserri eta etxez etxe. Eurak izango dira goiztiarrenak, inauteri goiztiarrean.

INAUTERIAK ZEHAZTEKO MODUA. Beste ospakizun batzuen moduan, inauteriak ilargiaren egutegiak edo egutegi liturgikoak zehazten ditu, eta eguzkiaren egutegiko ospakizunak ez bezala, urtero aldatzen dira egunez. Dantzan.com webguneak argi azaldu du nola zehazten diren, besteak beste, inauteriak eta Aste Santua.

Udaberriko lehen ilargi betea noiz den jakin behar da lehenik. Ilargiaren faseak noiz hasten diren argitzen duen egutegi bat nahikoa da horretarako.

Udaberriko lehen ilargi betearen ondorengo lehen igandea Aste Santuko Pazko igandea da.

Kristautasunaren Garizuma Pazko igandean amaitzen denez, 40 egun kontatu behar dira atzerantz hausterre eguna noiz den zehazteko. Kontaketa horretan ez dira igandeak kontuan hartzen.

Inauteriak hausterre egunean amaitzen direnez, egun horrek ematen du noiz hasten diren asteartita, astelehenita, inaute igandea edo zaldunita, inaute larunbata edo zaldunita bezpera, ostiral mehea eta ostegun gizena.

Inauteriak Aurten

Urtarrilak 5: inauteria Beskoitzen.

Urtarrilak 13: maskarada Atharratzen.

Urtarrilak 20: maskarada Gotainen.

Urtarrilak 26: kaldereroak Donostian eta Irunen, eta puska biltzea Lizartzan.

Urtarrilak 27: maskarada Ligin, inude eta artzainak Donostian eta Irunen, eta dantzak Lizartzan.

Urtarrilak 28: joaldunak Zubietatik Iturenera.

Urtarrilak 29: joaldunak Iturendik Zubietara.

Urtarrilak 31, ostegun gizena: zingar-arrautze eta inudeak eta artzainak Beran.

Otsailak 1, ostirala mehea: kaldereroak Eibarren.

Otsailak 2, inaute larunbata edo zaldunita bezpera: estudiantina eta kaldereroak Lekeition.

Otsailak 3, inaute igandea edo zaldunita: maskarada Altzürükün, txantxoak Abaltzisketan, talaik Amezketako baserrietan eta kalean, sorgin-dantza Antzuolan, txino-dantza Aretxabaletan, atorrak eta lamiak Mundakan, zaragi-dantza Markina-Xemeinen, Errobiko kaskarotak Uztaritzen, Markitos Zalduondon, zaku-zaharrak Lesakan, marrauen soka-dantza Gernika-Lumon eta inauteriak Lantzen.

Otsailak 4, inaute astelehena edo astelehenita: talaik Amezketako baserrietan eta inauteriak Lantzen.

Otsailak 5, inaute asteartea edo asteartita: hartza eta sagar-dantza Arizkunen, estudiantina Lekeition, inauteriak Lantzen, Santa Ageda eskea Altsasun, mamuxarroak Unanun eta Toribio Kanpezun.

Otsailak 10: maskarada Ürrüsoin.

Otsailak 12: inauteri txikia, momotxorroak eta sorginak Altsasun.

Otsailak 17: maskarada Muskildin.

Martxoak 2: maskarada Gameren.

Martxoak 8: maskarada Maulen.

Martxoak 16: maskarada Arrokiagan.

Martxoak 23: maskarada Barkoxen.

Martxoak 30: maskarada Aloze-Ziboze-Onizegainen.

Apirilak 13: maskarada Sohüta/Hokin.

Apirilak 20: maskarada Urdiñarben.

Apirilak 27: maskarada Santa Grazin.

Agate Deuna gogoan Euskal Herrian

Agate Deunari koplak eta bertsoak kantatzera aterako dira gaur herritarrak Euskal Herriko zenbait tokitan. Otsailaren 5ean Agate Deunaren eguna da eta bezperan santa-eskean kalean ibiltzeko ohitura dago Euskal Herrian. 251. urteko otsailaren 5ean bularrak moztu zizkioten emakume siziliarraren historia gogora ekarriko da berriro. Sizilian jaio zen Agate 230ean. Neska ederra omen zen eta Siziliako Quinciano gobernadoreak berarekin ezkondu nahi zuen. Baina Agedak kristautasunean fede itsua zuen eta ez zuen onartu gobernadorearen proposamena. Quincianori ez zitzaion gustatu haren erantzuna eta kartzelan sartu zuen, eta bertan torturatu egin zuen; bularrak moztu zizkion eta hil egin zen 21 urteko neska gaztea. Katanian gertatu zen hori guztia 251ko otsailaren 5ean. Agate Deuna mendebaldeko lehengotariko birginia-martiria da.

Euskal Herrian Santa Ageda ospatzen da. Martiri askorekin gertatu izan ohi den bezala, Agate Deuna ere Euskal Herriko zaindari egin zuten. Herritarrak eta taldeak santa-eskean kalera ateratzen dira neska gazte siziliarraren ohoretan koplak eta bertsoak kantatzera; kopla edo bertso horien bidez Agateren bizitza kontatzen da, eta kantua kantatuko den etxeko senideei zuzendutako bertsok ere kantatzen dira.

Agate Deunaren historia eta Euskal Herriko ohiturari buruzko informazio gehiago “Euskonews & Media”:http://www.euskonews.com. helbide elektronikoan.

Hona hemen Agate Deunaren bezperan kantatzen den bertsoetako bat:

Zorion etxe hontako denoi

oles egitera gatoz.

Aterik ate ohitura zaharrak

aurten berritzeko asmoz.

Ez gara oso aberats diruz

ezta ere oinetakoz

baina eztarriz sano gabiltza

ta kanta nahi dugu gogoz.